آنچه برای آنان اهمیت داشته، نه آزادی ملتها بلکه زنجیر کردن ارادهها و تسلط بر سرنوشت کشورها بوده است. بررسی تاریخ ایران نیز بهخوبی نشان میدهد که چگونه استعمارگران، بهویژه انگلیس، در مقاطع مختلف کوشیدهاند شریانهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی کشور را در اختیار بگیرند.
روایت تاریخ؛ از قراردادهای استعماری تا قحطی بزرگ
سید محمدعلی گلابزاده در گفتگو با خبرنگار این پایگاه خبری با اشاره به کارنامه استعمار در ایران گفت: مرور تاریخ پرفراز و نشیب کشورمان حکایت از جنایتهای بیشمار استعمارگرانی چون آمریکا و انگلیس دارد؛ جنایتهایی که برخی جریانهای غربگرا تلاش کردهاند آن را توجیه یا تطهیر کنند.
رئیس مرکز کرمانشناسی با طرح پرسشهایی تأملبرانگیز ادامه داد: چند نفر میدانند انگلیس در دوره قاجار چند قرارداد استعماری با ایران بست؟ چند بار کشور را اشغال کرد؟ چگونه هرات و بخشهایی از سیستان و بلوچستان را از ایران جدا کردند؟ نقش این کشور در تحمیل معاهدات ننگین گلستان و ترکمانچای چه بود؟ و چگونه با قحطی بزرگ در جنگ جهانی اول، بخش عظیمی از جمعیت ایران را به کام مرگ کشاند؟
کودتا، تحقیر و بازی با سرنوشت یک ملت
گلابزاده با اشاره به نقش انگلیس در روی کار آمدن رضاخان تصریح کرد: رضاخان را با کودتا بر سر کار آوردند و زمانی که دیگر به کارشان نیامد، او را با تحقیر تبعید کردند؛ تا آنجا که کشتی حامل وی پنج روز در ساحل بمبئی لنگر انداخت اما حتی اجازه پیاده شدن به او داده نشد و در نهایت به جزیره موریس تبعید شد.
وی تأکید کرد: رسانههایی همچون بیبیسی، رویترز و صدای آمریکا تمایلی ندارند نسل جوان ایران از این واقعیات تاریخی آگاه شود؛ همانگونه که نمیخواهند ملت بداند شخصیتهایی چون ملاعلی کرمانی چگونه در برابر نفوذ صهیونیستهای انگلیسی ایستادند.
ترس استعمار از علمای آگاه
این تاریخشناس کرمانی معتقد است استعمار همواره از علمای آگاه، سادهزیست و مردمی هراس داشته است؛ کسانی که در میدان حضور داشتهاند و مقابل زیادهخواهیها ایستادهاند. وی با مقایسهای تاریخی میگوید اگر ملاعلی ۱۵۰ سال پیش در برابر تاجر انگلیسی ایستاد، امروز نیز مقاومت در برابر زیادهخواهی قدرتهای بزرگ ادامه همان مسیر است.
کرمان؛ زیر سایه کامل نفوذ انگلیس
مدیر مرکز کرمانشناسی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به وضعیت کرمان در عصر قاجار گفت: با بررسی اسناد تاریخی درمییابیم که در مقطعی تمامی امور سیاسی، اجتماعی و اقتصادی کرمان در دست انگلیسیها بوده است.
وی افزود: کار به جایی رسیده بود که حتی ناصرالدین شاه فردی را نزد کنسول انگلیس فرستاد تا بگوید ما در این مملکت هیچکارهایم؛ این مسئله عمق نفوذ و سلطه آنان را نشان میدهد.
امتیاز بانک شاهنشاهی؛ بهای سفر فرنگ
گلابزاده ادامه داد: در آن دوران پست و تلگرافخانه مهمترین مرکز تبادل اطلاعات بود و ریاست این نهاد باید با نظر انگلیسیها تعیین میشد؛ به این معنا که تمامی مکاتبات زیر نظر آنان قرار داشت.
این تاریخشناس کرمانی خاطرنشان کرد: زمانی که ناصرالدین شاه برای سفر به اروپا با مشکل مالی روبهرو شد، مشیرالدوله را برای دریافت ارز نزد مقامات انگلیسی فرستاد. آنان در قبال پرداخت پول، امتیاز برداشت معادن و تأسیس بانک را طلب کردند و شاه نیز بهراحتی این امتیازات را واگذار کرد.
به گفته وی، پس از این توافق، نخستین شعبه بانک شاهنشاهی در مدرسه حیاتی بازار کرمان تأسیس شد؛ رخدادی که نشاندهنده عمق نفوذ اقتصادی انگلیس در این منطقه بود.
کرمان؛ منطقهای با اهمیت سوقالجیشی
گلابزاده در پایان تأکید کرد: کرمان از نظر انگلیسیها اهمیت راهبردی ویژهای داشت و حاکمان محلی عملاً مجری اوامر آنان بودند. اسناد تاریخی بهروشنی نشان میدهد که انگلیسیها در این منطقه همهکاره بودهاند و بسیاری از تصمیمات کلان بدون نظر آنان اتخاذ نمیشد.
این روایت تاریخی، بار دیگر نشان میدهد که استقلال و عزت یک ملت بهآسانی به دست نیامده و پاسداشت آن نیازمند شناخت دقیق گذشته و هوشیاری در برابر تکرار تجربههای تلخ تاریخ است.
انتهای خبر/ پسند
