چرا تکفرزندی رواج پیدا کرده است؟
رئیس گروه جمعیت و خانواده دانشگاه علومپزشکی کرمان در پاسخ به این پرسش که چرا تمایل به تکفرزندی افزایش یافته است، گفت: عوامل متعددی در گرایش خانوادهها به تکفرزندی نقش دارد. مهمترین آنها عوامل اقتصادی، هزینههای بالای زندگی و بحرانهای اقتصادی مکرر، بهویژه در کشور ماست. در کنار آن، عوامل اجتماعی و فرهنگی مانند افزایش تحصیلات بانوان، اشتغال زنان و تغییر نگرش نسبت به نقش والدینی نیز مؤثر هستند.
به گفته وی، صنعتیشدن جوامع باعث تقویت این مؤلفهها شده و بهطور طبیعی، الگوی تکفرزندی را پررنگتر کرده است. آمارها نیز نشان میدهد تمایل خانوادهها به داشتن تنها یک فرزند در حال افزایش است.
«وقت بیشتر برای تربیت»؛ یک تصور اشتباه رایج
رئیس گروه جمعیت و خانواده دانشگاه علوم پزشکی کرمان با اشاره به یکی از باورهای رایج والدین تکفرزند عنوان کرد:
بسیاری از خانوادهها تصور میکنند اگر فقط یک فرزند داشته باشند، میتوانند وقت، امکانات مادی و معنوی بیشتری برای تربیت او صرف کنند؛ اما پژوهشها این نگاه را بهطور کامل رد کردهاند.
وی ادامه داد: برخلاف تصور خانوادهها، توجه بیش از حد به کودک نهتنها به تربیت بهتر منجر نمیشود، بلکه در بسیاری از موارد برای خود کودک آسیبزا است.
خلأیی که با مهد کودک هم پر نمیشود
انجمشعاع با تأکید بر نقش خواهر و برادر در رشد کودک بیان کرد: کودک در کنار خواهر و برادر، زندگی واقعی را تجربه میکند، به چالش کشیده میشود و مهارت میآموزد. هرچند حضور کودکان فامیل یا ثبتنام در مهد کودک میتواند بخشی از این خلأ را جبران کند، اما هیچکدام جای خواهر و برادر را نمیگیرد.
پیامدهای شخصیتی تکفرزندی در آینده جوانان
وی با اشاره به نتایج پژوهشها درباره آینده تکفرزندان توضیح داد: در جوانانی که تکفرزند هستند، احتمال بدبینی به آینده، کاهش وظیفهشناسی و پایینبودن ریسکپذیری نسبت به افرادی که در خانوادههای چندفرزندی رشد کردهاند، بیشتر است.
به گفته وی، این افراد ممکن است روحیات مستبدانهتری داشته باشند، تعامل اجتماعی ضعیفتری نشان دهند و حتی احتمال بروز رفتارهای خشونتآمیز در آنها بالاتر باشد.
رئیس گروه جمعیت و خانواده دانشگاه علوم پزشکی کرمان به تأثیر تکفرزندی بر سلامت والدین اشاره و تأکید کرد:
والدینی که تنها یک فرزند دارند، دائماً نگران از دستدادن او هستند. این نگرانی مداوم میتواند احتمال ابتلا به افسردگی و بیماریهای مزمن را در آنها افزایش دهد.
انجمشعاع یکی از مهمترین چالشها را افراط در توجه مادی و عاطفی دانست و توضیح داد: در افراط مادی، تمام خواستههای کودک بدون محدودیت تأمین میشود که نتیجه آن، شکلگیری روحیه مصرفگرایی است. این کودکان در بزرگسالی توان تطبیق با واقعیتهای جامعه را ندارند.
وی درباره افراط عاطفی نیز گفت: در این حالت، کودک بیش از حد لوس میشود، همیشه نیمه خالی لیوان را میبیند و ممکن است در آینده دچار خودشیفتگی شود و انتظار داشته باشد همه به او توجه ویژه داشته باشند.
فشار انتظارات غیرواقعی بر دوش یک کودک
رئیس گروه جمعیت و خانواده دانشگاه علومپزشکی کرمان با اشاره به توقعات والدین از تکفرزندها بیان کرد: وقتی خانواده فقط یک فرزند دارد، تمام آرزوها و آمال خود را در او خلاصه میکند. این کودک دائماً تحت فشار است تا بهترین باشد و هیچ نقصی نداشته باشد؛ فشاری که اضطراب و استرس او را افزایش میدهد.
انجمشعاع در جمعبندی صحبتهای خود تأکید کرد: همه کودکان حق دارند مسیر کودکی و زندگی خود را بهصورت طبیعی طی کنند. تکفرزندی این فرصت را از کودک میگیرد و او را زودتر از موعد وارد دنیای بزرگسالی میکند.
وی در پایان خاطرنشان کرد: به همین دلیل است که برخی صاحبنظران معتقدند تکفرزندی میتواند نوعی آسیب یا حتی بیماری اجتماعی تلقی شود؛ چراکه پیامدهای منفی آن نهتنها کودک، بلکه والدین و کل جامعه را تحت تأثیر قرار میدهد.
انتهای خبر/ پسند
