به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری «اقطاع خبر»، ساعت هنوز هفت و نیم نشده بود که دو اتوبوس سفید و آبی، آرام و آماده، در انتظار خبرنگارانی ایستاده بودند که قرار بود شاهد و راوی بخشی از تلاشهای مدیریت شهری باشند.
یک روز دور از میزها
مقصد، بازدیدی میدانی از پروژههایی بود که این روزها نامشان با ساماندهی و جانگرفتن دوباره کرمان گره خورده است.
خبرنگاران یکییکی میرسیدند؛ برخی با دوربین، برخی با دفترچههای یادداشت و بعضی با همان نگاهِ جستوجوگری که همیشه پیش از شروع یک روایت میدانی در چهرهشان دیده میشود.
قرار بود آنچه در این ماهها گذشته، نه در قالب گزارشهای اداری، بلکه از نزدیک دیده و لمس شود؛ از زبان پروژهها، خیابانها و کارگاههایی که هر کدام نشانی از تغییر داشتند.
سوار اتوبوس که شدم، هوا هنوز بوی خنکی صبح را داشت. شهری که تازه از خواب بیدار میشد، حالا قرار بود یک روز کاریاش را به ما نشان دهد؛ روزی همراه با شهردار کرمان محسن تویسرکانی و تیمی که آمده بودند تا آنچه انجام شده را نه در کلمات، بلکه در میدان عمل روایت کنند.
امروز، قرار بود ما روایتگر یک روز با شهردار باشیم؛ روزی که از پشت میزها فاصله میگرفت و در میان پروژهها معنا پیدا میکرد.
روایتی از طرحی که تغییر مسیر داد
اتوبوسها پس از عبور از خیابانهای نیمهخلوت صبحگاهی، به محدودهای رسیدند که صدای عبور خودروها، بوقهای مقطعی و رفتوآمد پیوسته، نشان میداد اینجا یکی از نقاط حساس ترافیکی شهر است؛ حوالی خیابان پاسداران و میدان شورا در کرمان.
محلی که این روزها نامش بیشتر از هر زمان دیگری در بحثهای شهری شنیده میشود؛ طرحی که اجرا شده، اما هنوز درباره آن «اما و اگر» کم نیست.
در حاشیه این بازدید، محسن تویسرکانی با تشریح روند شکلگیری این پروژه، به سابقه مطالعاتی آن اشاره کرد و گفت: مطالعات ساماندهی این محدوده از سال ۱۳۹۸ و در دوره مدیریت شهری پیشین آغاز شد؛ هدف اولیه بررسی امکان تبدیل میدان شورا به یک پیادهراه و میدانگاه شهری بود؛ فضایی انسانمحور که بتواند محل حضور
شهروندان و برگزاری رویدادهای شهری باشد.
او توضیح داد که این مطالعات چندین سال به طول انجامید و در نهایت مشخص شد اجرای کامل پیادهراهسازی در شرایط موجود امکانپذیر نیست، مگر آنکه شبکه معابر اطراف بازنگری شود و بخشی از مسیرهای اصلی حذف یا به خیابانهای موازی منتقل گردد. بر همین اساس، طرحهایی مانند یکطرفهسازی برخی خیابانها و تغییر جهت حرکت در محورهایی همچون کامیاب، مهدیه، ارم و شهید رجایی پیشنهاد شد تا بار ترافیکی توزیع شود.
شهردار کرمان افزود: این طرح در کارگروههای تخصصی بررسی شد، اما در شورای ترافیک به دلیل نگرانی از تبعات اجتماعی و افزایش طول سفر شهروندان، مورد تأیید نهایی قرار نگرفت. در حالی که هدف اصلی، ایجاد یک فضای شهری ایمن، انسانمحور و باکیفیت بود، خروجی نهایی به طرحی صرفاً ترافیکی تغییر جهت داد و ایده اولیه میدانگاه شهری عملاً کنار گذاشته شد.
از ایده میدانگاه شهری تا ضرورت ساماندهی ترافیک
به گفته تویسرکانی، از سال ۱۴۰۰ به بعد با افزایش شدید تردد خودروها و تبدیلشدن خودرو به کالایی سرمایهای در میان خانوادهها، فشار مضاعفی بر بافت مرکزی شهر وارد شد و همین مسئله، مجموعه مدیریت شهری و شورای ترافیک را ناگزیر به اجرای طرح ساماندهی ترافیکی کرد.
او با اشاره به برخی نتایج اجرای طرح اظهار کرد: یکی از گرههای مهم ترافیکی در محدوده چهارراه پمپبنزین که بهصورت «قیفی» عمل میکرد، تا حد زیادی اصلاح شد و با وجود باقیماندن حجم تردد، روانی حرکت بهبود یافته است. همچنین مشکلات دسترسی اورژانس بیمارستان مهرگان که پیشتر با شکایتهای متعدد همراه بود، در ساعات عادی تا حد زیادی کاهش یافته و مطالعات پس از اجرا نیز این موضوع را تأیید میکند.
شهردار کرمان ادامه داد: در قالب این طرح، از نصب چراغهای راهنمایی جدید در برخی نقاط صرفنظر شد تا تأخیرهای ناشی از توقفهای مکرر کاهش یابد. ساماندهی توقف خودروها در اطراف مراکز تجاری میدان بسیج و مدیریت پارک حاشیهای، از دیگر اقداماتی بود که به کاهش قفلشدگیهای شبانه این محدوده کمک کرد.
چالش پارکینگ و اشباع ظرفیت بافت مرکزی
تویسرکانی با تأکید بر اینکه بافت مرکزی شهر بهطور کلی با اشباع تقاضای تردد روبهروست، گفت: ظرفیت معابر در بسیاری از نقاط مرکزی دیگر پاسخگوی حجم خودروها نیست و این مسئله تنها مختص این محدوده نیست؛ خیابانهایی مانند شریعتی نیز به مرز اشباع رسیدهاند.
احداث پارکینگهای جدید در دستور کار قرار گرفته، اما استقبال شهروندان از برخی پارکینگهای پیشبینیشده کمتر از انتظار بوده است.
او افزود که افزایش استفاده از خودروی شخصی، یکی از چالشهای جدی زیستپذیری شهر به شمار میرود و بدون تغییر در الگوی سفر شهری، مدیریت ترافیک با دشواریهای بیشتری مواجه خواهد شد.
طرحی که هنوز پایان نیافته است
شهردار کرمان با اشاره به اختلافنظرهای موجود در جلسات شورای ترافیک، اجرای طرح فعلی را نقطه پایان ندانست و تأکید کرد: آنچه امروز اجرا شده، میتواند مقدمهای برای رسیدن به طرح نهایی باشد. هدف اصلی همچنان حرکت به سمت فضایی انسانمحور و فعال برای حضور شهروندان است و مدیریت شهری پیگیری اصلاحات و تکمیل طرح را متوقف نخواهد کرد.
او ابراز امیدواری کرد با بازنگریهای فنی و همراهی دستگاههای مرتبط، در آینده بتوان طرح را توسعه داد و بخشی از ایده اولیه میدانگاه شهری را احیا کرد.
احیای هویت فراموششده در حمام باغ لاله
مقصد بعدی، «ته باغ لاله» بود؛ جایی که سالها نامش برای خبرنگاران بیشتر با گلایه و مطالبهگری گره خورده بود تا خبرهای امیدوارکننده. بنایی تاریخی که در مقاطعی به پاتوق آسیبهای اجتماعی و انباشت زباله تبدیل شده و بارها سوژه گزارشها و اعتراض رسانهها شده بود، حالا در فهرست بازآفرینی شهری قرار گرفته است.
اتوبوسها در انتهای باغ لاله توقف کردند. پیش از ورود به محوطه، تابلوی «محله ته باغ لاله» نگاهها را جلب میکرد؛ تابلویی متفاوت که روی ستون آن یک کد QR نصب شده بود؛ نشانهای از تلاشی تازه برای معرفی هویت محله و اتصال گذشته تاریخی به روایت امروز شهر.
در همین نقطه، شهردار درباره روند بهسازی، هدف از ورود مدیریت شهری به مرمت این مجموعه و کارکردی که برای آن تعریف شده، توضیحاتی ارائه کرد.
شهردار در توضیح این اقدام گفت این تابلوها بخشی از طرح هویتبخشی به محلههای قدیمی شهر است و تاکنون هشت محله تاریخی شناسایی و نامگذاری شدهاند. به گفته او، کدهای QR نصبشده روی تابلوها امکان دسترسی شهروندان و گردشگران به اطلاعات کامل هر محله را فراهم میکند؛ اطلاعاتی از پیشینه شکلگیری، قدمت، ویژگیهای اجتماعی و روایتهای تاریخی که پیشتر کمتر در دسترس بوده است.
او تأکید کرد این اقدام در راستای احیای بافت تاریخی و تقویت گردشگری شهری تعریف شده و بهتدریج در سایر محلههای واجد هویت نیز اجرا خواهد شد. به گفته شهردار، مسیرهای محدوده ابتدای خیابان فتحعلی و بازار عزیز از جمله نقاطی هستند که این طرح در آنها اجرا شده و بهمرور یک «مسیر خوانش تاریخی شهر» برای بازدیدکنندگان شکل میگیرد.
این توضیحات در حالی ارائه شد که عملیات بهسازی و مرمت حمام باغ لاله نیز بهعنوان یکی از گامهای عملی برای بازگرداندن حیات به این محدوده تاریخی در حال پیگیری است.
گام سبز کرمان؛ معرفی خودروهای برقی و ایستگاه فست شارژ
در یکی دیگر از ایستگاههای بازدید، شهردار کرمان به پروژهای اشاره کرد که میتواند آینده حملونقل شهری را تغییر دهد: استفاده از خودروهای برقی در ناوگان شهری و تاکسیرانی.
شهردار کرمان توضیح داد که این اقدام، برای اولین بار در استان کرمان اجرا شده و شهرداری در این حوزه پیشرو بوده است.
تویسرکانی با بیان اینکه دغدغههای زیستمحیطی و کاهش مصرف سوختهای فسیلی، ضرورت حرکت به سمت خودروهای برقی را ایجاد کرده، گفت: شهرداری تعدادی خودروی برقی تهیه کرده و در اختیار مدیران و سطح شهر قرار داده است تا فرهنگ استفاده از این سیستم حملونقل جا بیفتد.
شهردار با اشاره به تجربه شخصی خود در استفاده از خودرو برقی، کیفیت فنی، راحتی و کاهش آلودگی را از مزایای این طرح دانست و افزود: با فرهنگسازی و توسعه ایستگاههای شارژ در نقاط دیگر شهر، امیدواریم استقبال عمومی افزایش یابد.
او همچنین اشاره کرد که مذاکراتی با شرکت کرمانموتور و بانکهای عامل برای ارائه تسهیلات مالی و وامهای قرضالحسنه انجام شده تا خرید خودروهای برقی برای قشرهای مختلف مردم آسانتر شود و روند جایگزینی خودروهای فسیلی با برقی تسریع گردد.
شهردار تاکید کرد که این پروژه نه تنها در ابعاد زیستمحیطی، بلکه در جهت تبدیل کرمان به یک کلانشهر پیشرو در حملونقل پاک اهمیت دارد و طرحهای مشابه در حال برنامهریزی برای آینده شهر است.
پیادهروهای شریعتی؛ آغاز بازآفرینی معابر شهری
یکی از ایستگاههای بازدید، پیادهروهای خیابان شریعتی بود؛ مسیری که به گفته شهردار، وضعیت نامناسب آن سالها نیازمند ساماندهی و بهسازی فوری بود.
تویسرکانی توضیح داد که هدف، نه تنها اصلاح کف پیادهرو، بلکه طراحی استاندارد برای آینده و جلوگیری از هدررفت منابع در پروژههای بزرگتر مانند بیآرتی است.
او با اشاره به طراحیهای انجامشده گفت: عرض خیابان برای بیآرتی حداقل ۱۶ متر در نظر گرفته شده و پیادهروها با ایجاد کانالهای هدایت آب باران، باکسهای درختکاری و پنجرههای فولادی ساماندهی شدهاند. درختها هر ۶ متر کاشته میشوند تا هم زیبایی مسیر حفظ شود و هم سد دید برای کسبه ایجاد نشود.
شهردار کرمان تأکید کرد که مصالح استفادهشده از بهترین نوع سنگ CNC است تا پروژه دوام طولانیمدت داشته باشد و همزمان با اجرای طرح، زیرساختهای مورد نیاز بیآرتی، شبکه آب و روشنایی نیز در حال آمادهسازی است.
او افزود: ۱۵۰ متر ابتدایی مسیر به عنوان پایلوت طراحی شده تا شهروندان نمونهای از تغییرات را مشاهده کنند و روند کامل پروژه در ادامه سال اجرایی شود.
تویسرکانی گفت که هدف این است که شریعتی به عنوان یکی از معابر اصلی شهر، نمادی از شهرسازی مدرن، پایدار و زیبا در کرمان باشد، همراه با در نظر گرفتن رفاه شهروندان و کسبه.
بلوار جمهوری؛ طولانیترین مسیر دوچرخه اشتراکی کرمان
در ادامه شهردار کرمان در بازدید از بلوار جمهوری، از پروژه بهسازی پیادهروها و ایجاد مسیر دوچرخه اشتراکی خبر داد.
این مسیر از میدان پرواز تا میدان آزادی امتداد دارد و با طول حدود ۹ کیلومتر، طولانیترین مسیر دوچرخه اشتراکی استان خواهد بود.
تویسرکانی توضیح داد که این مسیر علاوه بر جنبه تفریحی، یک راهکار حملونقل پاک و شهری برای کاهش استفاده از خودروهای شخصی در مسیرهای پرتردد است.
تویسرکانی بیان کرد که پیادهروها به عرض سه تا چهار متر کفسازی و با موزائیک استاندارد بهسازی شدهاند و مسیر دوچرخه با زیرساخت مناسب و اتصال به ایستگاههای هوشمند طراحی شده است.
او افزود: ایستگاههای دوچرخه اشتراکی مجهز به سیستم اپلیکیشن موبایل و قفل هوشمند هستند که شهروندان با کارت مخصوص میتوانند دوچرخهها را آزاد و در نقاط دیگر قرار دهند. فاز اول پروژه شامل ۶۰ دستگاه دوچرخه در ضلع جنوبی بلوار جمهوری است و مراحل اجرایی آن طی هفتههای آینده تکمیل خواهد شد.
شهردار تاکید کرد که پروژه با استفاده از ظرفیت شرکتهای داخلی کرمان و رعایت استانداردهای امنیتی و نگهداری اجرا شده و هدف آن ایجاد مسیری امن، استاندارد و منطبق با نیاز شهروندان برای پیادهروی و دوچرخهسواری است.
پل سهسطحی شهدای خلبان؛ نماد مهندسی شهری کرمان
یکی دیگر از پروژههای فاخر بازدید، تقاطع غیرهمسطح شهدای خلبان بود؛ پلی سهسطحی با طول حدود ۶ کیلومتر که در جهات مختلف شهر کرمان امتداد دارد و یکی از جامعترین تقاطعهای غیرهمسط در استان محسوب میشود.
شهردار کرمان توضیح داد که این پروژه از سال ۱۳۹۳ آغاز شد، اما پس از کمتر از دو سال، اجرای آن متوقف شد. با همت قرارگاه خاتم الانبیا و پیگیری مدیریت شهرداری، پروژه اکنون بیش از ۹۲ درصد پیشرفت فیزیکی دارد و تا پایان دوره ششم شورای شهر به بهرهبرداری کامل خواهد رسید.
تویسرکانی افزود که مشکلات متعددی از جمله معارض ملکی، فاضلاب و لوله انتقال آب شرب بر سر مسیر وجود داشت که با همکاری دستگاه قضائی و مسئولان شهری حل شد. هماکنون آخرین سیگمنتها نصب میشوند و به زودی لاین شرق به جنوب افتتاح خواهد شد. زیرگذر پروژه نیز با حجم وسیع خاکبرداری در حال تکمیل است و شرکت نوینسازان بهطور مستمر روی آن کار میکند.
شهردار کرمان تأکید کرد که افتتاح این پروژه، گامی مهم در روانسازی ترافیک و توسعه زیرساختهای شهری کرمان خواهد بود و شهروندان به زودی از مزایای آن بهرهمند میشوند.
شهرک بازیافت کرمان؛ ساماندهی کارگاههای مزاحم و حفاظت محیط زیست
در ا امه به شهرک بازیافت در مسیر جاده زرندی رسیدیم، شهردار کرمان توضیح داد که سایت شهرک بازیافت با هدف اسکان و ساماندهی کارگاههای بازیافتی در سطح شهر ایجاد شده و قرار است تمامی کارگاههای مجاز و غیرمجاز به این نقطه منتقل شوند. این اقدام با هدف کاهش مشکلات زیستمحیطی و جلوگیری از پراکندگی کارگاهها در سطح شهر انجام میشود.
وی افزود که تاکنون ۱۸ کارگاه تجهیز و فعال شدهاند و فاز دوم شامل ۱۸ کارگاه دیگر نیز تا پایان سال آماده خواهد شد. در مجموع، ۲۵۴ کارگاه در این شهرک پیشبینی شده و تمامی متقاضیان مجوز جدید یا تمدید باید در این سایت مستقر شوند؛ دیگر در مناطق مختلف شهر مجوزی صادر نخواهد شد.
شهردار تاکید کرد: این سایت ۵۰ هکتاری با هر کارگاه حدود ۲۳ متر مربع طراحی شده است و تمامی فعالیتها با رعایت استانداردهای محیط زیستی و پایش دقیق انجام میشود. همچنین در آینده امکاناتی مانند ایستگاه پلیس، ایستگاه بهداشت و زیرساختهای امنیتی و تولیدی نیز پیشبینی شده تا کارگاهها بتوانند بدون خروج مواد بازیافتی از استان فعالیت کنند.
تویسرکانی افزود: این پروژه باعث میشود مشاغل مزاحم و پراکنده شهری ساماندهی شوند و محیط زیست کرمان در کنار توسعه صنعتی حفظ شود.
توسعه فضای سبز کرمان؛ خودکفایی در تولید گل و گیاه شهری
در ادامه و در بازدید از گلخانهوگلگیاه شهرداری علیزاده، مدیرعامل سازمان فضای سبز کرمان، از ایجاد نزدیک به ۱۵ هکتار مجموعه تولیدی و ۱۶ هزار مترمربع فضای گلخانهای خبر داد که در آن انواع گلهای فصلی و نهال تولید میشود.
وی تاکید کرد: با توجه به دستور شهردار، امسال خرید گل فصلی از بیرون متوقف شده و همه نیازها از تولید داخلی تامین خواهد شد، در حالی که سال گذشته حدود ۱۰ میلیارد تومان صرف خرید گل شده بود.
او افزود: این گلخانهها شامل گونههای متنوع مانند عطرسی و شببو هستند و با افزایش تولید، فضای سبز کرمان متوازنتر و با کیفیتتر خواهد شد. همچنین، با حذف کشت کاج و سرو و جایگزینی با درختان بومی مانند نارنج و نخلهای زینتی، جلوهای تازه و چشمانداز زیباتری به شهر داده شده است.
علیزاده به مشکل تأمین آب مناطق سبز اشاره کرد و توضیح داد که در سال گذشته با ایجاد مسیرهای انتقال آب و حفر چاهها، آبیاری جنگل قائم و مناطق دیگر تأمین شد و تا دو ماه آینده مخزن ۲۰۰۰ مترمکعبی کنار پارک ایرانیان برای تأمین آب منطقه ۲ آماده خواهد شد.
وی در پایان گفت: ۴ هزار مترمربع گلخانه در حال تولید و نگهداری گل و گیاه است و هدف این است که در سالهای آینده شهر کرمان کاملاً به خودکفایی در تولید گل و فضای سبز برسد و مردم از زیبایی و تنوع گیاهان شهری بهرهمند شوند.
گسترش جنگل قائم؛ بازسازی و توسعه فضای سبز کرمان
شهردار کرمان در طرح توسعه جنگل قائم گفت: همه کرمانیها میدانند که جنگل قائم یکی از افتخارات تاریخی شهر کرمان است که بیش از چهار دهه بدون توسعه مانده است.
تویسرکانی با اشاره به طرح توسعه جنگل قائم گفت: امروز جنگل قائم با ظرفیت اسمی ۲۸۰ هکتار، واقعاً تنها ۱۶۰ هکتار وسعت دارد و بسیاری از بخشهای آن طی سالیان گذشته به خیابان، جدول و ساختمان تبدیل شده است.
وی افزود: هدف شهردار و مجموعه شهرداری، گسترش جنگل قائم تا ۲۰۰ هکتار دیگر است تا این میراث طبیعی برای آیندگان حفظ شود. فاز اول این طرح شامل ۲۰ هکتار اضافه به جنگل قائم است که در حاشیه جاده آرامستان واقع شده و در طول ۱۰ فاز دو هکتاری طی ۱۰ سال اجرا خواهد شد. در این فاز، حدود ۶۰۰۰ درخت شامل زیتون مثمر، بادام کوهی، سرو، کاج و دیگر گونههای خزانکننده و همیشه سبز کاشته خواهد شد.
تویسرکانی تاکید کرد: آبیاری این فضاها با استفاده از چهار چاه عمیق و سهمی از پساب فاضلاب انجام میشود و برای مدیریت منابع آب، چهار مخزن ۱۳۰۰ مترمکعبی و سیستم آبیاری تحت فشار احداث خواهد شد. در ابتدا، آبیاری با تانکر انجام میشود و سپس با استفاده از مخازن و پمپها، فرآیند آبیاری تحت فشار پیگیری خواهد شد تا توسعه جنگل به صورت پایدار ادامه یابد.
او بیان کرد: این اقدام در راستای حفظ و گسترش فضای سبز شهر کرمان و تأمین محیط زیست سالم برای شهروندان انجام میشود و به گفته مسئولان، در سالهای آینده چشمانداز طبیعی و زیبایی جنگل قائم دوچندان خواهد شد.
کرمان در مسیر توسعه
بازدید و گزارش امروز نشان میدهد که شهر کرمان در مسیر توسعه و مدرنسازی شهری، حفظ میراث تاریخی، ارتقای فضای سبز و فرهنگسازی زیست محیطی گامهای بلندی برداشته است. از مرمت حمامهای تاریخی تا اجرای پروژههای زیرساختی و توسعه جنگل قائم، شهرداری و مسئولان شهری با برنامهریزی دقیق و همکاری مردم، آیندهای پایدار، زیبا و منظم برای کرمان رقم میزنند.
انتهای خبر/ پسند
